ÇİLEKTE KIRMIZI ÖRÜMCEK ZARARI

Kırmızı örümcek, ülkemizde birçok bölgede, sık sık görülen zararlılar arasında yer alır. Yüksek hava sıcaklıkları, aşırı ve bilinçsiz tarım ilacı kullanımı, iklim değişiklikleri gibi nedenlerle zaman zaman popülasyonu hızla yükselebilen örümcekler, tarımsal üretime zarar vermektedir. Akarlar olarak da adlandırılan kırmızı örümcekler, çıplak gözle zor görülecek kadar küçüktür. Yumurta veya armut biçiminde olan kırmızı örümcekler, derilerinde farklı şekilde tüyler ve dikenler taşımaktadır.

Larvası 3 çift, nimf ve erginleri 4 çift bacaklı olan kırmızı renkteki örümcekler, verdikleri zarar nedeniyle çiftçilerimizin ekonomik olarak kayıplar yaşamasına neden olmaktadır. Larvalar, ergin olana kadar 3 kez evre değiştirir. Bir kırmızı örümcek dişisinin 100 ile 200 adet kadar yumurta bırakabildiği kayıtlara geçmiştir. Üstelik yılda, çevre koşullarına bağlı olarak, 10-12 kadar döl verebilme yeteneği nedeniyle çok hızlı üreyebilmektedir.  Ayrıca kırmızı örümcek erginleri, 0.5-0.7 mm boyunda, oval şekilde olmaktadır.

kırmızı örümcek

Kırmızı örümceklerin varlığı, ekinlerin yapraklarının altındaki ipek ipliklerden fark edilebilir. Ergin, larva, nimf ve yumurtaları bir arada bulunur. Kışın ılık geçtiği alanlarda, yaz aylarında olduğu gibi üremeye devam ettikleri için özellikle sıcak bölgelerde önemli bir sorun olarak gösterilmektedir. Genellikle tarla kenarı veya içinde yer alan yabancı otlardan, bulaşık fidelerden sebzelere geçen ve hızla yayılan zararlılar için hızlı mücadele ön görülmektedir.

EKONOMİK ÖNEMİ VE YAYILIŞI

Akarlar bulundukları konukçuların yapraklarından bitki özsuyunu emerek zararlı olurlar ve zehirli madde salgılarlar. Bunun sonucu olarak yapraklarda önce beyaz, sonra sarı kahverengi lekeler meydana gelir ve daha sonra bu lekeler birleşerek yaprağın kuruyup dökülmesine, dolayısıyla önemli derecede ürün kaybına neden olurlar.

Kırmızı örümcekler, çileğin genellikle yaprakları altında beslenerek, mezofil hücrelerine zarar verirler. Bu zarar sonucu, yapraklarda önce küçük sarı benekler, daha ileri dönemlerde yaygın şekilde bronzlaşmalar görülür. Yoğunluğun yüksek olduğu durumlarda, yaprak ve meyvelerin normale göre daha küçük kalmasına, bitkinin bodurlaşmasına, bazen de ölümüne yol açar; üründe %50’ye varan oranlarda kayba sebep olabilir.

Avrupa kırmızı örümceği ve meyve kahverengi akarı çiçeklerin çanak yapraklarını ve bitkilerin taze yapraklarını emerek zarar oluşturur. Şiddetli zarara uğrayan meyve ağaçlarında yapraklar gümüşsü bir renk alır meyve gözleri iyi gelişemez ve pişkin gözler az olur. Sürgünlerde iyice pişkinleşmediğinden kış donlarından zarar görür.

Yassı akarın zararı ise; ilkbaharda açılan tomurcuklara saldırarak onları zayıflatır. Meyve tutmasını önler. Meyveler renksiz ve kalitesiz olur. Gelecek yılın meyve gözleri normal gelişim sağlayamaz. Pişkin gözler az olur. Meyve verimi yıldan yıla düşer. Yaprakta damarlar boyunca renk bozulması başlar grimsi kırmızı görünüm damarlar boyunca yayılır.

Kırmızı Örümcek Hangi Bitkilerde Görülür?

Farklı birçok bitkide görülebilen kırmızı örümcekler, özellikle çilek, pamuk, fasulye, patlıcan, biber, kavun, karpuz, yerfıstığı kiraz, elma, armut, şeftali, vişne, erik, kayısı, badem ve diğer meyve ağaçlarında  zarar yapmaktadır. Ayrıca, domates, salatalık gibi birçok sebzede, ayrıca pamukta da kırmızı örümcekler sık sık görülmektedir.

Kırmızı Örümcek Türleri Nelerdir?

Akdiken akarı (Tetranychus viennensis Zacher): Oval, kırmızı renkli ve tombul olan örümcekler, yapraklarda ağ örer. Kışı ağaç kabuklarında, yarık ve çatlakların içlerinde geçiren türün, yumurtaları 5-7 gün içinde açılır.  Yılda 9-10 döl vererek üremektedirler.

İki noktalı kırmızı örümcek (Tetranychus urticae Koch.): Renkleri zaman zaman yeşilimsi sarı veya kahverengiye dönük bir yeşil olan örümcekler, vücudunun ortasına yakın iki büyük siyah benek taşır. Çok ağ ören bu tür, yılda 10-21 döl verebilir.

Avrupa kırmızı örümceği (Panonychus ulmi Koch.): Ergin dişileri koyu kırmızı renk ve dolgun olan tür, ağ yapmaz. Kışı yumurta halinde ağaç dallarında geçiren örümcekler, ilkbahar itibarıyla yumurtadan çıkarak taze sürgünlere saldırır. Ortalama baharda 28 günde, yazın 15 günde ergin olan larvalar, ekinlere büyük zarar verebilir. Yılda 8-9 dök verebilir.

Meyve kahverengi akarı (Bryobia rubrioculus Scheut.): Kırmızı, kahverengi ve yeşil renklerde olan zararlılar, üstten düz ve karnı şişkin olarak görünür. Sırtında belirgin bir çizgi bulunduran türün kılları ise yaprak şeklinde tarif edilir. 1-2 yıllık dallar üzerinde görülen erginleri, yapraklarda ağ bırakmazlar. Baharda yumurtaları açılır. Yılda 3-4 döl verebilir.

Yassı akar ( Cenopalpus pulcher C. ): Oval ve yassı dişilere sahip olan tür, kiremit ve koyu kırmızı renklerde görülüyor. Sırtında yatay formda, vücudu bölen bir çizgi taşıyor. Kısa ve diken gibi kılları bulunan böcekler, yapraklarda az miktarda ağ örebiliyor. Nisan ortasına kadar yumurta bırakmaya devam eden türün yumurtaları yazın açılıyor. Yılda 4-5 döl veren örümcekler, kışı genellikle meyve ağaçlarında ortalama 2-3 yıllık dallarda geçiriyor.

kırmızı örümcek ve yavruları

DOĞAL DÜŞMANLARI VE ETKİNLİKLERİ NELERDİR?

Birçok avcı akar ve böcekler zararlı akarların yumurta ve diğer dönemlerine saldırarak onları zararsız durumda bırakabilmektedirler. Avcı akarlardan Typhlodromus spp.,Amblyeius spp.,Phytoseus spp.,Atractotomus mali,Orius spp. ve Coccinellid olan Stethorus punctillum önemli doğal düşmanlar olarak bulunmaktadır.

Kırmızı Örümcek İnsana Zarar Verir Mi?

Kırmızı örümceklerin insan sağlığı üzerinde bilinen bir zararı bulunmamaktadır. Ancak çok nadir zehirli kırmızı örümcekler insanlar için tehdit oluşturmaktadır. Ayrıca, birçok türün dişlerinin insan derisine etki edemeyecek kadar kırılgan ve kısa olduğu bilinmektedir. Özellikle bir kırmızı örümcek insanları ısırdığında; baş dönmesi, mide bulantısı, baş ağrısı, kusma, uyuşma gibi sorunlar yaşanabilir.

Kırmızı Örümcek ile Mücadele Yöntemleri Nelerdir?

Kırmızı örümcek ile mücadele için kültürel, biyolojik ve kimyasal mücadele yöntemleri kullanılmaktadır.

Kültürel Önlemler

Çilek tarlası mevsim başından itibaren düzenli kontrol edilerek, bitkilerin özellikle dip yaprakları incelenir. Kırmızı örümceklerin küme halinde görüldüğü yaprak ve yaprakçıklar toplanarak yok edilir. Tarla kenarları ve bitki çevresindeki yabancı otlarla gerekli mücadele yapılmalıdır.

Biyolojik Mücadele

Akarların biyolojik mücadelesinde, Typhlodromus pyri, S.longicornis ve S.punctillum önemli rol oynamaktadır. Bunlar doğada korunarak ve etkinlikleri arttırılarak, bulunmayan yerlere bulaştırılarak ve kitle halinde üretip satmak suretiyle biyolojik mücadelede kullanılabilir. Bu bakımdan özellikle organik fosforlu ve sentetik pyretroidlere dirençli T. pyri ırklarının kullanımı hayati önem taşımaktadır.

Mevsim İçi Uygulama

Erken dönem uygulamasının yapılmadığı durumlarda, mevsim içerisinde ilaçlama yapılabilir. Bunun için, açıkta yetiştirilen çilek alanlarında, yapraklar mevsim başında, mart sonu-nisan başında başlayarak 3-5 gün aralıklarla düzenli olarak kontrol edilir. Bitkilerin özellikle alt ve orta bölümlerinden olmak üzere tesadüfen alınan en az 50 yaprakçık incelenir. Yaprakçık başına, hareketli dönemde ortalama 15 ve üzerinde kırmızı örümcek tespit edilmesi halinde ilaçlamaya karar verilir. Meyve toplanmasından hemen sonra ilaçlama yapılır.

Kimyasal Mücadele

İlaçlama Zamanının Tespiti

Akarlara karşı kış mücadelesi önerilmemektedir. Ancak kabuklu bit ve koşnillerin bulunduğu meyve bahçelerinde yapılacak kış mücadelesi  Avrupa kırmızı örümceği ve Meyve kahverengi akarının kış yumurtaları ile Yassı akarların kışlayan ergin popülasyonunu da düşürür. Mayıs ayından itibaren 100 yaprakta periyodik olarak yapılacak sayımlarda, akar sayısının yaprak başına ortalama 3-5 bireyi geçmesi durumunda ilaçlama gerekir.

kırmızı örümcek zararı

Ruhsatlı Tarım İlaçlarının Etkili Maddeleri Nelerdir?

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın çilekte kırmızı örümcek zararı için ruhsatlandırmış olduğu ilaçların etkili maddeleri şunlardır: Fenbutation oxide, Phosomet, Kükürt, Abamectin, Tebufenpyrad, Etoxazole, Spiromesifen, Bifenazate dir.

Tarım ve hayvancılıkla ilgili İmeceMobil uygulamasından alanında uzman ziraat mühendisleri ve veterinerlere ücretsiz bir şekilde soru sorabilirsiniz.

Tarım,Hayvancılık ve teknoloji odaklı yazılarımızı okumak için tıklayın.

Kaynakça;

  1. Çilekte Kırmızı Örümcekler Mücadelesi & İlaçları | hortiturkey
  2. Çilekte Kırmızı örümcekler (tarimziraat.com)
  3. Çilekte Kırmızı Örümcekler – Bitki Hastalık ve Zararlıları (agroziraat.com)
  4. Kırmızı Örümcek Nedir? Kırmızı Örümcek İlacı | Tarfin

Diğer Paylaşımlar