Tanımı ve Yaşayışı

Çayır tırtılı [Loxostege sticticalis (L.)] ergini, kanatları üzerinde beyaz sarı renkli çizgi ve lekeler olan, açık kahverenginde bir kelebektir. Vücut uzunluğu 10-12  mm, kanat açıklığı 19-26 mm’dir. Dinlenme anında abdomen ucu dişilerde kanatlar altında kalmakta, erkekler de ise açıkça görülmektedir.

Oval şekilli ve parak olan yumurta önce şeffaf ve renksiz olup, daha sonra portakal sarısına, larvanın çıkışına yakın griye döner. Yumurtalar 0.8–1.0 mm boyunda olup, 2–20 tanesi bir arada bırakılır.

Zararlının 5 larva dönemi vardır. Birinci dönem larva boyu 1.5–2.5 mm, son dönemde ise 18–25 mm’dir. Olgun larva siyaha yakın yeşil renkli olup, sırt ve yanlarında boydan boya uzanan açık ve koyu renkli çizgiler vardır. Pupa 8-13 mm uzunluğunda ve 3-4 mm genişliğindedir. Toprakta silindirik ve içi ağ ile örülü bir kokon içinde bulunur.

Çayır tırtılı
Çayır tırtılı

Kışı pupa kokonu içinde olgun  larva olarak toprağın 5-7 cm derinliğinde geçirir.

İlkbahara girerken pupa olur. Pupa süresi 14-18 gün olup bunun ilk 4-5 günü prepupa süresidir. İlk erginler nisan ortalarında uçmaya başlar. Gece aktif olup, gündüz hareketsizdirler. Polen tozu ve nektar ile beslenen dişiler iki hafta kadar yaşar ve bir dişi 60-400 yumurta bırakır. Yumurtalar özellikle sirken (Chenopodium spp.) ve diğer yabancı ot yapraklarının alt yüzüne bırakılır. Yumurtalar 2-10 günde (genellikle 4-6  gün  sonra)  açılır.

Yumurtadan çıkan larva bitkiler üzerinde beslenmeye başlar. Larva 1-2 gömlek değiştirdikten sonra kültür bitkisine geçer, burada oburca beslenerek yaprakların sadece damarlarını bırakır. Popülasyonun yüksek olduğu yerlerde tüm yeşil aksam zarar görür.

Çayır tırtılı
Çayır tırtılı

Olgunlaşan larva pupa dönemini geçirmek üzere toprağa iner. Besin ve iklim şartlarına göre larva dönemi 14-22 gün sürmektedir. Bir yılda 2–5 döl verir.

Çayır Tırtılı Zarar Şekli, Ekonomik Önemi Ve Yayılışı

Larvalar, bitkilerin yaprak, tomurcuk ve çiçeklerini yiyerek beslenirler. Popülasyonun yüksek olduğu yerlerde tüm yeşil aksam zarar görür. Kültür bitkilerinin yapraklarında oburca beslenerek yaprakların sadece damarlarını bırakırlar. Zararlı ülkemizde Marmara, Ege ve Karadeniz Bölgeleri’nde saptanmıştır.

Konukçuları

Polifag bir zararlı olup, 40 familyaya ait 150 den fazla bitki türü konukçusudur. Doğal düşmanları bilinmemektedir.

Çayır tırtılı

Çayır Tırtılı Mücadelesi

Kültürel Önlemler

Bu zararlı ile mücadelede kültürel önlemler çok önemlidir. Bu önlemlerle çayır tırtılı daha sık ve büyük sorunlara neden olduğu ülkelerde bile önemli bir problem olmaktan çıkmıştır. Bu önlemler;

Sonbaharda tarlalar derin sürülmelidir. Böylece pupa kokonlarının bir kısmı derine düşmekte ve kelebek toprak yüzüne çıkamamaktadır. Bir kısım kokonlar ise toprak yüzünde kalarak kuşlara yem olmakta veya kış soğuklarından etkilenmektedir.

İlkbaharda yabancı ot mücadelesi yapılmalıdır. Böylece yabancı otlara bırakılmış yumurtalar ve larvalar yok edilmiş olur. Kültür bitkilerinde de yabancı ot mücadelesinin sürdürülmesi aynı faydayı sağlayacaktır.

Yonca, üçgül gibi yem bitkilerinin erken biçilmesi de popülasyonun kırılması bakımından önemli bir yöntemdir.

Çayır tırtılı

Çayır Tırtılı Kimyasal Mücadele

İlaçlama zamanı

Bir bitkide 3-5 adet larva veya metrekarede 20 adet larva saptandığında mücadeleye başlanmalıdır. Mücadele en geç üçüncü dönem larvalara karşı yapılmalıdır. Dördüncü ve beşinci dönemlerde başarı zordur.

Çayır Tırtılı Kullanılacak bitki koruma ürünleri ve dozları

Bakanlığın “Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı” ile “Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı Mobil Uygulaması” nda yayınlanan ve tavsiye edilen bitki koruma ürünü kullanılır.

Çayır tırtılı

Çayır Tırtılı İlaçlama Tekniği

İlaçlama sabah veya akşam saatlerinde, rüzgarsız bir havada yapılmalıdır. İlaçların yaprakların alt yüzlerini de kaplayacak şekilde atılmasına özen gösterilmelidir.

Yazılarımızı Okumaya Devam Etmek İçin;
AKILLI TARIM TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI
ŞARAPLIK ÜZÜM ÜRETİMİ
TOPRAKSIZ TARIM NEDİR? NASIL YAPILIR?

Kaynakça;

Bitki Zararlıları Zirai Mücadele Teknik Talimatları.pdf (tarimorman.gov.tr)

Çayir tirtili (agrobaseapp.com)

Ayçiçeğinde Çayır Tırtılı Mücadelesi & İlaçları | hortiturkey

Diğer Paylaşımlar